Tin tức thời sự

3 lợi ích lớn bất ngờ Bin Laden đem lại cho Mỹ

Trùm khủng bố Osama bin Laden đã phát động cuộc chiến chống Mỹ và muốn giết nhiều người càng tốt. Nhưng khi nỗ lực này không thành, có vẻ trùm khủng bố nghiêng về phương án 2 – khiến người Mỹ tiêu nhiều tiền và dính vào nợ nần. Có người buộc tội bin Laden gây khủng hoảng kinh tế ở Mỹ, nhưng cũng có ý kiến ngược lại…


Mỹ tốn bao nhiêu tiền vì bin Laden?

Theo nhận định của tạp chí Time, trong thập kỷ qua, kể từ khi xảy ra vụ khủng bố 11/9/2001, trùm khủng bố đã tiêu tốn của Mỹ từ khoảng 280 tỉ đến 5 nghìn tỉ USD. 

Trước hết, người Mỹ có thể đổ lỗi cuộc khủng hoảng tài chính là do bin Laden. Vì ngay sau vụ 11/9, cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã phải hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng kinh tế. Trong nỗ lực tìm kiếm lợi nhuận cao hơn, các nhà đầu tư đi vay tiền để bán và mua chứng khoán. Những người cho vay ký những hợp đồng mạo hiểm hơn với người đi vay. Giá nhà đất tăng vọt. Cuối cùng, nhiều người vỡ nợ. Chứng khoán xuống dốc. Lehman phá sản. Khủng hoảng kinh tế xảy ra. 

Trong khi đó, nhà phân tích Ezra Klein nói rằng cuộc chiến mà bin Laden phát động chống Mỹ một phần là lý do kinh tế. Trùm khủng bố dường như muốn giết người hơn, càng nhiều càng tốt. Nhưng khi nỗ lực này không thành, có lẽ hắn nghiêng về phương án hai, là khiến người Mỹ chi tiêu và nợ nần càng nhiều tiền càng tốt. 

Ngoài ra, Mỹ cũng đã tiêu không ít tiền vì bin Laden. Theo hai giáo sư khoa học chính trị John Mueller của ĐH Ohio và Mark Steward của ĐH Newcastle, chính phủ Mỹ và các công ty tư nhân đã chi khoảng 1 nghìn tỉ  đô la cho việc tăng cường an ninh nội địa kể từ sau ngày 11/9. Thậm chí, hai giáo sư này còn tính rằng, các biện pháp thắt chặt an ninh khiến thời gian đợi ở sân bay tăng, làm lãng phí một số tiền lên đến khoảng 10 tỉ đô la/năm. Ngoài ra, cũng theo hai nhà khoa học chính trị này, để chi trả cho các biện pháp an ninh tăng cường, Mỹ phải tăng các khoản thuế cần thiết, khiến những mất mát trong hoạt động kinh tế trong thập kỷ qua tăng 245 tỉ đô la.  

Làm lợi hơn là gây hại

Mặc dầu khiến Mỹ tiêu tốn nhiều tiền của, nhưng trong suốt cuộc đời mình, Osama bin Laden đã làm lợi nhiều hơn là gây hại cho các nước phương Tây. Theo phân tích của chuyên gia Said Mekki đăng trên báo "Le Quotidien d'Oran”, có 3 yếu tố để chứng minh điều này. 

Thứ nhất, là cơ hội hợp thức hóa sự bùng nổ về chi phí quân sự. Chi phí quân sự của Mỹ đã tăng mạnh, từ 329 tỷ USD năm 2001 lên 661 tỷ USD vào năm 2009. Mỹ đã lấy lý do chống Al-Qaeda như một nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự bội chi ngân sách công bằng cách tăng chi phí quốc phòng, tăng cường đáng kể bộ máy công nghiệp-quân sự của Mỹ và mở rộng phạm vi can thiệp của nước này sang lĩnh vực an ninh theo nghĩa rộng. Khủng bố Hồi giáo cực đoan quốc tế tự nhiên trở thành cái cớ rất thích hợp cho các cuộc chiến tranh kinh tế. Chắc chắn, bin Laden đã bị gắn với Saddam Hussein để biện minh cho cuộc xâm lược Iraq. 

Thứ hai là lợi thế so sánh về ưu thế quân sự của Mỹ được tăng cường. Cuộc chiến "vĩnh cửu" chống khủng bố đã giúp nền kinh tế Mỹ, vốn đang suy giảm, tận dụng được lợi thế so sánh hàng đầu của Mỹ, đó là ưu thế quân sự vượt trội. 

Thứ ba là lợi ích về kinh tế. Cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan đã mang lại một nguồn thu đặc biệt quan trọng đối với các công ty như Blackwater, Executive Outcomes, Kroll, Control Risks, Olive Security và Wackenhut nhờ nhận được thị phần béo bở. Hiệu ứng bin Laden cũng góp phần đẩy mạnh hoạt động trong lĩnh vực này. Công ty Kellog Brown and Root, trước đây đã ký hợp đồng cung cấp hậu cần quân sự cho quân đội Mỹ ở Balkans trị giá 2 tỷ USD, cũng cung cấp dịch vụ tương tự cho quân đội Mỹ ở Afghanistan và Iraq với giá khoảng 4 tỷ USD. Năm 2004, các công ty tư nhân ký hợp đồng thầu với Lầu Năm Góc đã đạt doanh thu khổng lồ, khoảng 100 tỷ USD.    

Quay lai